ST0-237 ST0-29B ST0-237 ST0-29B Akçaabat Köftesi

GERİ

Atma Türküler
Yöremizde yaygın olan atma türküler, halk nükteciliğinin en seçkin ürünlerindendir. Düğünlerde, derneklerde, özel eğlencelerde saatler süren atışmalar ilgi ile izlenir. Atışmalarda kızmaca-darılmaca yoktur. Sövgüye dönüşmeyen her türlü deyiş hoşgörüyle karşılanır. Atışmalalar genellikle usta türkücüler arasında yapılır. Erkek türkücüler erkeklerle kadın türkücüler kadınlarlarla atışır. Mısır ayıklama ve fındık toplama imecelerinde uzaktan uzağa da olsa kızlarla erkekler arasında karşılıklı olarak atılan türküler, yüreklerde gizlenen duyguları açığa vurur. Olağan durumlarda yapılan atışmalar , karşılıklı söz yarışı biçiminde sürüp gider. Atışanlar ister kadın ister erkek olsun, söylenen türküler az çok birbirine benzer:

Şu karşida sazacuk                                        
Otlar orda buzacuk
Bi sen söyle bi da ben
Atişalım azacuk
 
Elümdeki sigara
Duşti gömuldi kara
Sen türki bilmeyisın
Defol ordan maskara
 
Atma türki atarım
Canlarıni yakarım
Eski çaruklarımi
Boğazına takarım
 
Yondum köşe taşini                      
Kodum oni varişa                           
Demin türki söyleyen                   
Şindi çiksın yarişa                           
 
Ben burali deyilım                          
Ovaliyim ovali                  
Arkamda asilidır                              
Türkilerın çuvali                              
 
Derenın kıyisinda                           
Desti yikarım desti                         
Derım sağa bi türkü                       
Oturusun göt isti                            
 
Kestım funduk çubuğu
Karişturdum furuni
Çok afkurma karşimda
Kırarım munzuruni
 
Ahır altinda hurma
Dallari burma burma
Attım sağa bi çaruk
Ye da bağa afkurma
Attım sağa bi daha
Sakla oni sabaha
 
E sanducak sanducak
Yeşil boya boyandın
Demin türki söylerdın
Şindi niye dayandın
 
Eneceğum yaliya
Yelken açturacağum
İnnadım innat olsun
Seni bastıracağum
 
Kıratımın belini
Eğer vuruyi eğer
Senin elli türkini
Benim bi türkim değer
 
Kırani aşamasın
Düze ulaşamasın
Yazuk nefeslerine
Benlan yarişamasın
 
Türkilerin çuvali
Elli sene söylesam
Bitüremem olari
 
İnce funduk çubuğu
Salinır tepecuğu
Ne afkurursun orda
Zerdava köpecuğu
 
Kestim funduk çubuğu
Karişturdum furuni
Çok afkurma karşimda
Kırarım munzuruni
Kızlar ve erkekler arasındaki atışmalarında kızların söylediği türküler daha ağır, daha dokunaklı sözlerle söylenir. Erkekler genellikle alttan almayı yeğlerler. Kadına duyulan saygının soylu bir anlatımıdır bu.
 
ERKEKLER                          
Ata binen ağadır                             
Atnı başi dağadır                            
İşit sevdiğum işit                            
Bu türkiler sağadır                         
 
KIZLAR
Ben ketana girende
Çuha gibi dokurum
Ben türki söyleyende
Katip gibin okurum
 
ERKEKLER
Atımi otlatırım                 
Kayadan atlatırım                           
Senin gibin kızlari                           
Türkilan çatlatırım                          
 
KIZLAR
Bahçelerde beklerim
Çift oldi köpeklerim
Çok afkurma karşimda
Ben kendimi beklerim
 
ERKEKLER
Derin derin göllerin                       
Dibine dalacağum                          
Ahdettim yemin ettim
Kız seni alacağum                           
 
KIZLAR
Keçi çikar ağaca
Kulaklari alaca
Ula ben seni almam
Boşina girma borca
 
ERKEKLER
Kırmizi çiçekleri                               
Ben yakama takarım     
Kız seni alamasam          
Habu köyi yakarım         
 
KIZLAR
Arkasindan aşağa
Saçinın yumuşağı
Ben seni alır mıyim
Bok yiyenın uşağı
 
ERKEKLER
Başundaki çömberin     
Ben verdim parasini      
Seni alan uşağun                            
Satarım anasini                               
 
KIZLAR
Haburadan ukari
Dağa çikalım dağa
O kadar seveyisan
Biraz acidım sağa
 
ERKEKLER
Sari çiçekler açti                              
Saksilara dolaşti                              
Sen benımsın ben senın             
Falci bize fal açti                              
 
KIZLAR
Yüksek dağın kuşiyim
Selviye konacağum
İste beni bobamdan
Vermesa kaçacağum
 
ERKEKLER
Bahçede çay ağaci
Yaprağı dizi dizi
Gel uyu da kaçalım
Kimse görmesın biz.
 
Gelin-kaynana atışmaları kadın düğünlerinin ve kadın imecelerinin vazgeçilmez eğlencesidir. Türkücü kadınlar kendi aralarında gelin-kaynana rolüne girerek karşılıklı türkü atışlarına girişirler.
 
KAYNANA                         
Seni Urumun kızi                            
Ahıra enmedın mi                          
O bobağun evinde                        
Terbiye görmedın mi    
 
GELİN
Sanki cazi karisi
Diline bak diline
İki günluk olmadan
Azap eder geline
 
KAYNANA
Sular serin akayi                             
Doldursana kufayi                         
Ormanda mi beyittın    
Hağu kalın kafayi                            
 
GELİN
Kaynana gelinıni
Domuz gibi buyurma
Her yaptuğum kusuri
Kaynatama duyurma
 
KAYNANA
Ormanda gezeyisın       
Maymuna benzeyisın   
Oldun yaban domuzi    
Oğlumi ezeyisın                              
 
GELİN
Yüzum beyaz ay gibi
Kaşlarım da yay gibi
Oğlun bağa ev aldi
Koskoca saray gibi
 
KAYNANA
Oğluma çatacağum        
Seni boşatacağum         
Tutacoğum kolundan   
Dişari atacağum                              
 
GELİN
Taştan atla kaynana
Ketan katla kaynana
Oğlun beni boşamaz
Yat da göber kaynana
 
KAYNANA
Saçi saçakli gelin                              .
Kara kuşakli gelin                           
Dün geldın haım oldun
Leylek bacaklı gelın        
 
GELİN
Çayirda ot kaynana
Başinda bit kaynana
Bizımilanlan yanyana
Dışarı git kaynana
 
Baba ile oğul arasında geçen yazılı atışma, bu türün ilginç örneklerinden biridir. Askerdeki oğul, karısının gebe kalıp kalmadığını merak eder ama bunu açıktan açığa babasına soramaz. Mektubunun sonuna şöyle bir türkü ekler:
Yüru mektubum yüru
Haberini al da gel
Bir iduk iki olduk
Üç olduk mi sor da gel
 
Babası bu soruyu başka bir türküyle yanıtlar:
Bu mektup eyi mektup
Boyle mektup gene yaz
Tohumun çüruk çikti
Yazin gel da gene kaz
 
Askerlik de gurbet gibidir. Gerçi şimdilerde nereye gittiği, ne zaman döneceği belli olmayan çile dolu askerlik yılları yok ama gene de ayrılık acısı, ana-baba-kardeş özlemi ve de sevda ateşi genç insanlann yüreğinde kor olur. Böyle durumlarda en güvenli sığınak askerlik türküleridir.
Karadeniz'ın eni                              
Asker ettiler beni                           
Gel otur konuşalım        
Daha göremen seni       
 
Bi matara yaptırdım
Yandan asilır yandan
Asker ettiler beni
Sevdaluk da bir yandan
*********************
Gemi gelıyi gemi                            
Eklidır direkleri                
Askere gidenlenn                          
Dertlidır yüreleri                             
 
Gemideyim gemide
Ayağum yemenide
Alma beni kuraci
Nişanlim var geride
********************
Yaylanın çümenleri        
Kardan görünmez kardan           
Boba ver bedelımi                         
Ayirma beni yardan       
 
Asker ettiler beni
Kuram çikti Yemen'e
Vuruldum sol taraftan
Kanım akti cümene
***********************
Kasatura sallansın                          
Asker olan yollansın      
Askerlukten kaçanlar    
Yere girsın arlansın        
 
Kemençemun telleri
Bağlamadır bağlama
Asker ettiler beni
Sakın beni ağlama
 
Kaynak: Akçaabat-H.Gedikoğlu/Akçaabat Belediyesi Kültür Yayını I.
GülNet İnternet Hizmetleri Gazipaşa Mah. Cudi Bey Mektep Sok. Mahmut Reis Apt. No:7 Kat:2  Trabzon / TÜRKİYE Tel: +90 462 326 61 42 - Fax: 0 (462) 326 99 59    E-mail: info@akcaabatkofte.com              Powered by GÜLNET 


   www.betonhelva.com.tr


www.trabzonhasirbilezik.com